Autonomic biofeedback therapy in epilepsy. Nagai Y.

Farmakolojik müdahale, epilepsi tedavisinin temel dayanağıdır. Ancak epilepsi hastalarının üçte biri ilaca dirençli kalmaktadır. Biofeedback eğitimi gibi davranışsal tedaviler, ilaca dirençli epilepsi için potansiyel olarak etkili alternatif müdahaleler olabilir. Bu makale, hastaların periferik otonom tonusu (galvanik deri yanıtı) kontrol etmeyi öğrenmesinin, nöbet oluşumunun merkezi kontrolünde değişikliklere yol açtığı bir biofeedback yöntemini tanımlamaktadır. Makale şunları sunmaktadır: 1) yöntemin kuramsal gelişimi, 2) ilaca dirençli epilepside GSR biofeedback’in nöbet sıklığını azaltmadaki etkisi, 3) nöromodülatör otonom kontrol aracılığıyla etkili GSR biofeedback’in sinirsel mekanizmalarına ilişkin içgörüler ve 4) bu yaklaşımın Otonom Bilişsel Yeniden Alıştırma Eğitimi (ACRT) olarak somutlaşan bir tedavi aracı olarak gelecekteki olanakları.

Galvanic Skin Response (GSR)/Electrodermal/Skin Conductance Biofeedback on Epilepsy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nagai Y1, Jones CI1, Sen A2. Front Neurol. 2019 Apr 24;10:377

Amaçlar: Psikofizyolojik uyarılmadaki dinamik değişiklikler doğrudan derinin sempatik innervasyonunda ifade edilir. Bu aktivite, elektrodermal aktivitede [Galvanic Skin Response (GSR)/skin conductance] tonik ve fazik dalgalanmalar olarak ölçülebilir. Biofeedback eğitimi, bireyin bu otonom yanıt ve onun merkezi bağıntıları üzerinde istemli kontrol kazanmasını sağlayabilir. Kuramsal olarak psikofizyolojik uyarılmanın kontrolü, iktal öncesi durumları hafifletmek amacıyla epilepside bir tedavi yöntemi olarak kullanılabilir. İlaca dirençli epilepsinin yönetiminde GSR biofeedback eğitiminin klinik etkinliğine ilişkin kanıtlar giderek artmaktadır. Bu derlemede, GSR biofeedback’in etkinliğine ilişkin mevcut kanıtları analiz ediyor ve her çalışmanın yöntemini değerlendiriyoruz.

Yöntem: Epilepside GSR biofeedback’e ilişkin girişimsel çalışmalarla ilgili yayımlanmış literatürü MEDLINE ve Cochrane veri tabanlarında (1950-2018) taradık. GSR biofeedback ile sağlanan tedavi etkinliğinin göstergesi olarak nöbetlerdeki yüzde azalmayı kullanarak mevcut bulguları meta-analitik yöntemlerle özetledik. Ayrıca çalışma tasarımlarını sonuçların yorumlanmasıyla ilişkisi açısından karşılaştırdık.

Bulgular: GSR/EDA/deri iletkenliği biofeedback’ine ilişkin bulunan 21 makaleden dördü, toplam 99 ilaca dirençli epilepsi hastasını kapsayan girişimsel çalışma olarak belirlenmiştir. Bu çalışmaların üçü bir kontrol grubu içermekte olup her birinde biofeedback’in olumlu tedavi edici etkisi bildirilmiştir. Nöbet sıklığı yüzdesindeki fark (Biofeedback-Kontrol) -54,4 ile -%74,0 arasında olup genel ağırlıklı ortalama fark -%64,3’tür (%95 GA: -85,4 ile -%43,2). Yanıt oranları (nöbet sıklığında %50’den fazla azalma gösteren hastaların oranı) çalışmalar arasında %45 ile %66 arasında değişmiştir.

Önem: Bu güncel değerlendirme, GSR biofeedback yönteminin potansiyel değerini vurgulamakta ve ilaca dirençli epilepsi için bu invaziv olmayan, farmakolojik olmayan girişimsel yaklaşımın yararını daha kesin biçimde ortaya koymak için artık gerekli olan daha büyük ölçekli çalışmaların en uygun tasarımına yol göstermektedir.

Epileptic Seizures are Reduced by Autonomic Biofeedback Therapy Through Enhancement of Fronto-limbic Connectivity: A Controlled Trial and Neuroimaging Study. Nagai Y1, Aram J2, Koepp M3, Lemieux L3, Mula M4, Critchley H5, Sisodiya S3, Cercignani M5. EBioMedicine. 2018 Jan;27:112-122.

ARKA PLAN: Epilepsi hastalarının yüzde otuzu ilaca dirençlidir ve etkili, invaziv olmayan tedavi edici müdahalelerden yarar görebilir. Galvanik deri yanıtını (GSR; sempatik uyarılmanın bir göstergesi) kullanan otonom biofeedback yönteminin epileptik nöbetlerin tedavisindeki etkinliğine ilişkin kanıtlar artmaktadır. Bu çalışma, otonom biofeedback’e ilişkin önceki kontrollü klinik çalışmaları, temporal lob epilepsili hastalardan oluşan daha büyük ve homojen bir örneklemle genişletmeyi amaçlamıştır. Ayrıca, uygulamanın ardından nöbet sıklığındaki değişimin sinirsel mekanizmalarını tanımlamak için nörogörüntüleme kullandık.

YÖNTEMLER: Stabil dozda antiepileptik ilaç kullanan, ilaca dirençli temporal lob epilepsili (TLE) kırk hasta (yaş: 18-70) Birleşik Krallık’taki üç tarama merkezinden kontrollü, paralel gruplu bir çalışmaya alınmıştır. Hastalar ya GSR biofeedback uygulaması alan aktif müdahale grubuna ya da olağan tedaviyi alan kontrol grubuna ayrılmıştır. Gruba atama kısmen hastaların tekrarlanan seanslara katılmak için seyahat edip edemeyeceğine göre yapılmıştır (randomize olmayan). Sonuçların ölçümü, hastaların grup üyeliğini bilmeyen bir değerlendirici tarafından yapılmıştır. Dinlenme durumu fonksiyonel ve yapısal MRG verileri, uygulama grubunda bir aylık uygulamadan önce ve sonra, kontrol grubunda ise bir aylık aralığın öncesinde ve sonrasında elde edilmiştir. Birincil sonuç ölçütü nöbet sıklığındaki yüzde değişimdi. Analizde tedavi niyeti (intention-to-treat) ilkesi uygulanmıştır. İkincil sonuç, uygulamanın etkileri açısından test edilen varsayılan mod ağı (DMN) ve limbik ağ fonksiyonel bağlantısallığındaki değişimdi. Çalışma National Institute for Health Research (NIHR) portföyüne kaydedilmiştir (ID 15967).

BULGULAR: Veriler Mayıs 2014 ile Ekim 2016 arasında toplanmıştır. Her gruba yirmi katılımcı atanmıştır. Kontrol grubundaki iki hasta ikinci taramadan önce çalışmadan ayrılmış, geriye 18 kontrol katılımcısı kalmıştır. Uygulama ve kontrol grupları arasında nöbet sıklığındaki azalma açısından anlamlı fark bulunmuştur (p<0.001: Mann Whitney U Testi). Uygulama grubunda GSR biofeedback sonrasında nöbet sıklığı anlamlı ölçüde azalmış (p<0.001: Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi), ortalama nöbet azalması %43 olmuştur (SS=± 32.12, medyan=-37.26, %95 GA -%58.02 ile -%27.96). Kontrol grubunda anlamlı nöbet azalması gözlenmemiş, nöbet sıklığında ortalama %31’lik artış görülmüştür (SS=±88.27, medyan=0, %95 GA -%12.83 ile %74.96). Grup karşılaştırmasının etki büyüklüğü 1.14 olmuştur (%95 GA 0.44 ile 1.82). Uygulama grubundaki hastaların %45’inde nöbetlerde %50’den fazla azalma görülmüştür. Nörogörüntüleme analizi, uygulama sonrası nöbet azalmasının sağ amigdala ile hem orbitofrontal korteks (OFC) hem de frontal kutup (FP) arasındaki artmış fonksiyonel bağlantısallıkla doğrusal olarak ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.

YORUM: Klinik çalışmamız, otonom biofeedback yönteminin ilaca dirençli epilepsi hastaları için etkili ve güçlü bir davranışsal müdahale olduğuna dair kanıt sunmaktadır. Bu yaklaşım farmakolojik olmayan, invaziv olmayan ve görünüşe göre yan etkisiz bir yaklaşımdır.