Efficacy of psychological treatment for headache disorder: a systematic review and meta-analysis. Lee HJ, Lee JH, Cho EY, Kim SM Yoon S.
ARKA PLAN: Baş ağrısı bozukluğu yalnızca yaygın bir şikâyet değil, aynı zamanda küresel bir yüktür. Tedavisi ve profilaksisi için farmakoterapötik ve farmakoterapötik olmayan yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu çalışma, Kore’de erişilebilen primer baş ağrısı bozukluğuna yönelik psikolojik tedavilerin sistematik bir derlemesini içermektedir.
YÖNTEMLER: Primer baş ağrısı ve ilaç aşırı kullanımı baş ağrısını inceleyen, EMBASE, MEDLINE, Cochrane library veri tabanı, SCOPUS, ScienceDirect, Web of Science, CINAHL, PsycArticles ve Kore veri tabanları KoreaMed ve KMBASE’den İngilizce ve Korece makaleler dahil edilmiştir. Birincil etkinlik ölçütü aylık baş ağrılı gün sayısı; ikincil etkinlik ölçütleri ise haftalık baş ağrısı atağı sayısı, baş ağrısı indeksi, tedaviye yanıt oranı ve migren engellilik değerlendirmesiydi. Meta-analiz R 3.5.1 ile yapılmış; sürekli veriler için %95 güven aralığı (CI) ile birleştirilmiş ortalama fark, ikili veriler için ise birleştirilmiş göreli risk hesaplanmıştır.
BULGULAR: Belirlenen 12.773 makaleden 27 randomize klinik çalışma saptanmıştır. Birincil sonuç, psikolojik tedavilerin anlamlı üstünlüğünü göstermiştir (birleştirilmiş ortalama fark = – 0.70, %95 CI [- 1.22, – 0.18]). İkincil sonuçlarda baş ağrısı atağı sayısı (birleştirilmiş ortalama fark = – 1.15, %95 CI [- 1.63, – 0.67]), baş ağrısı indeksi (birleştirilmiş ortalama fark = – 0.92, %95 CI [- 1.40 ile – 0.44]) ve tedaviye yanıt oranı (birleştirilmiş göreli risk = 3.13, %95 CI [2.24, 4.37]) açısından psikolojik tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı iyileşmeler görülmüştür.
SONUÇ: Primer baş ağrısı bozukluğuna yönelik psikolojik tedaviler baş ağrısı sıklığını ve baş ağrısı indeksini azaltmıştır. Standartlaştırılmış sonuç ölçütleri ve yanlılığı azaltma stratejileri kullanan ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
Survey on treatments for primary headaches in 13 specialized juvenile Headache Centers: The first multicenter Italian study. Toldo I1, Rattin M2, Perissinotto E3, De Carlo D4, Bolzonella B5, Nosadini M6, Rossi LN7, Vecchio A8, Simonati A9, Carotenuto M10, Scalas C11, Sciruicchio V12, Raieli V13, Mazzotta G14, Tozzi E15, Valeriani M16, Cianchetti C17, Balottin U18, Guidetti V19, Sartori S20, Battistella PA21. Eur J Paediatr Neurol. 2017 May;21(3):507-521
AMAÇ: Bu retrospektif çok merkezli çalışmanın amacı, primer baş ağrısı olan çocuk ve ergenlerde farmakolojik ve farmakolojik olmayan tedavilerin kullanımını ve algılanan etkinlik ile tolere edilebilirliğini değerlendirmekti.
YÖNTEMLER: İtalya’daki 13 çocuk ve ergen Baş Ağrısı Merkezine ardışık olarak yönlendirilen, primer baş ağrısı tanısı almış çocuk ve ergenlerden oluşan bir kohortun incelenmesi. Klinik verilerin toplanmasında bu amaçla hazırlanmış bir anket kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen primer baş ağrılı 706 hastadan, tek tip baş ağrısı olan 637 olgu seçilmiştir (migren %76 – sırasıyla %10 auralı ve %67 aurasız; gerilim tipi baş ağrısı %24) (klinik görüşmedeki ortalama yaş: 12). Atakları tedavi etmek için yaygın olarak asetaminofen ve steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar (özellikle ibuprofen) sırasıyla olguların %76’sı ve %46’sı tarafından kullanılmıştır. Triptanlar genel olarak migrenlilerin %6’sı ve migrenli ergenlerin %13’ü tarafından kullanılmış olup asetaminofen ve steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlardan daha etkili bulunmuştur. Koruyucu ilaçlar migrenlilerin %19’u ve gerilim tipi baş ağrısı olanların %3’ü tarafından kullanılmıştır. Migrenlilerde en sık kullanılan ilaç flunarizin (%18) olmuş, bunu antiepileptik ilaçlar (%7) ve pizotifen (%6) izlemiş; siproheptadin, propranolol ve amitriptilin ise nadiren kullanılmıştır. Pizotifen, algılanan en iyi etkinlik ve tolere edilebilirliği göstermiştir. Melatonin ve nutrasötikler hem migren hem de gerilim tipi baş ağrısında sırasıyla olguların %10’u ve %32’si tarafından kullanılmış, algılanan etkinlik ve tolere edilebilirlik açısından iyi sonuçlar vermiştir. Farmakolojik olmayan koruyucu tedaviler (ör. gevşeme teknikleri, biofeedback, bilişsel-davranışçı terapi, akupunktur) yalnızca olguların %10’u tarafından kullanılmıştır (migren %9, gerilim tipi baş ağrısı %15).
TARTIŞMA: Migren veya gerilim tipi baş ağrısının akut ataklarında, genellikle daha etkili ve iyi tolere edildikleri için steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar, özellikle ibuprofen, asetaminofene tercih edilmelidir. Triptanlar, ergenlerde migren atağının tedavisinde birinci veya en azından ikinci seçenek olarak daha sık kullanılabilir. Farmakolojik olmayan koruyucu tedaviler, bazı pediatrik kılavuzlarda primer baş ağrıları için birinci basamak müdahaleler olarak önerilmektedir ve klinik uygulamada kullanımları yaygınlaştırılmalıdır. Primer baş ağrısı olan gençler için en iyi tedavi stratejilerini daha iyi anlamak amacıyla daha geniş serilere dayanan prospektif çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
A review of the treatment of primary headaches. Part I: Migraine. Leone M1, Grazzi L, D’Amico D, Moschiano F, Bussone G. Ital J Neurol Sci. 1995 Dec;16(9):577-86
Hastanın migreni için en iyi tedaviyi bulmak, klinik uygulamada çoğu zaman bir sorundur; çünkü bu durum çok yaygındır, sıklıkla güçten düşürücüdür ve tedaviye dirençli olabilir. Son yıllarda daha etkili migren tedavileri bulunup doğrulanmış, geleneksel yöntemler de kontrollü testlerden geçirilmiştir. Bu makale, migrenin hem akut tedavisi hem de önlenmesi için mevcut çeşitli tedavileri gözden geçirmektedir. Migren ataklarına karşı sıklıkla etkili olan tedaviler şunlardır: aspirin, analjezikler, steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ), ergot türevleri ve sumatriptan. Günümüzde beş ana koruyucu ilaç sınıfı kullanılmaktadır: beta blokerler, kalsiyum antagonistleri, serotonin modülatörleri, NSAİİ’ler ve ergot bileşikleri. Migrenin en etkili farmakolojik olmayan koruyucu tedavilerinden biri olan biofeedback de ele alınmaktadır. Migren tedavisine pratik ve güncel bir rehber sunmak amacıyla, kontrendikasyonlar ve ilaçların bulunabilirliği dahil olmak üzere akut ve koruyucu tedavi seçimini etkileyen değişkenler de açıklanmaktadır.
A therapeutic alternative for tension headache in children: treatment and 1-year follow-up results. Grazzi L1, Leone M, Frediani F, Bussone G. Biofeedback Self Regul. 1990 Mar;15(1):1-6
Yaşları 12 ile 15 arasında değişen, gerilim tipi baş ağrısı çeken on genç birey, haftada iki kez olmak üzere 12 seans elektromiyografik biofeedback (EMG-BFB) ile tedavi edilmiştir. Ağrı Toplam İndeksi (PTI) tedavinin başından sonuna kadar her ay kaydedilmiştir. Tedavi sonunda PTI tüm hastalarımızda anlamlı ölçüde azalmış, aynı zamanda kas gerginliği değerleri de düşmüştür. Bu sonuç, klinik belirti ile kas gerginliği düzeyi arasında bir korelasyon olduğu hipotezini desteklemektedir. Hastalarımızı takip seanslarında gördük ve klinik iyileşme tedavinin tamamlanmasından 1 yıl sonrasına kadar doğrulandı; ancak kas gerginliği değerleri son seanstaki değerlere göre artmıştı.